|
WARTOŚĆ GOSPODARCZA - INFORMACJE OGÓLNE |
|
Obowiązująca obecnie ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie (wraz
z późniejszymi zmianami) zakłada, że odmiany wpisane do krajowego rejestru
posiadają odpowiednią wartość gospodarczą, a nowe odmiany, na ich tle, muszą
wykazać się zadowalającą
wartością gospodarczą. Artykuł 7 ustawy mówi, że "za odmianę o
zadowalającej wartości gospodarczej uważa się odmianę, która w porównaniu do
odmian wpisanych do krajowego rejestru ma takie właściwości, które powodują
poprawę wartości gospodarczej w uprawie oraz w przerobie i użytkowaniu roślin
lub wyrobów z nich wytworzonych; dopuszcza się aby pojedyncze, niekorzystne
właściwości odmiany, w porównaniu do odmian wpisanych do krajowego rejestru,
były zrekompensowane innymi korzystnymi właściwościami". |
|
Zadowalająca wartość gospodarcza, obok spełnienia wymogów odrębności,
wyrównania i trwałości (OWT), jest podstawowym warunkiem wpisania odmiany do
krajowego rejestru, przy czym wymóg ten dotyczy tylko 71 gatunków roślin
rolniczych i cykorii korzeniowej. |
|
Odmiany podstawowych gatunków roślin warzywnych i sadowniczych wpisywane są
do krajowego rejestru wyłącznie na podstawie badań OWT. Z kolei dla
najważniejszych gatunków tych grup roślin (załącznik 4 ustawy) przewiduje się
badania wartości gospodarczej odmian dopiero po ich wpisaniu do krajowego
rejestru. Badania mają charakter okresowy i podejmowane są z inicjatywy
Centralnego Ośrodka. Wyniki pozwalają na sporządzanie, wydawanych cyklicznie,
list opisowych odmian. |
|
W ramach systemu Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego
(PDOiR), dla najważniejszych gatunków roślin rolniczych, prowadzi się szeroko
zakrojone badania wartości gospodarczej odmian już zarejestrowanych w celu
poszerzenia wyników uzyskanych w doświadczeniach rejestrowych. Badania te COBORU
prowadzi w kraju lub za granicą we współpracy z samorządami województw i izbami
rolniczymi. System badań porejestrowych pozwala sukcesywnie oceniać odmiany
wpisane do krajowego rejestru, i tworzyć na ich podstawie listy odmian
zalecanych do uprawy. Program PDOiR został szczegółowo opisany w oddzielnym
rozdziale. |
|
Stwierdzenie zadowalającej wartości gospodarczej, i wpisanie odmiany do
krajowego rejestru, daje uprawnionym podmiotom możliwość wprowadzenia materiału
siewnego takiej odmiany do obrotu w Polsce, a po wpisaniu do wspólnotowego
katalogu, także w pozostałych krajach Unii Europejskiej. |